Login

Lost your password?
Don't have an account? Sign Up

SES BOZUKLUKLARI

Ses bozukluğu kişinin ses kalitesinin, perdesinin ve şiddetinin benzer yaş, cinsiyet, kültürel geçmiş ve coğrafik yerleşimdeki bireylere göre farklılaşmaya başlamasıdır. Daha net bir ifadeyle sesi oluşturan 3 alt sistemden birinde veya herhangi birinde meydana gelen bozulmalardır. Bu 3 alt sistemi respirasyon, fonasyon ve rezonans mekanizmaları oluşturur. Bozuk ses için yaşa ve cinsiyete uygun olmayan incelikte/kalınlıkta, gürlükte, boğuk, kısık, güçsüz, nefesli ses tanımları kullanılır. Ses bozukluğu şiddetli bir hastalık döneminden sonra olabileceği gibi yoğun bir kullanım sonrasında da karşımıza çıkmaktadır. Bu problemle karşılaşan bir çocuk, bir ev hanımı, bir ses sanatçısı, öğretmen olabilir. Eğer ses kısıklığınız 3 günden fazla sürüyorsa mutlaka bir hekime ve bir dil ve konuşma terapistine başvurmanız ve ses terapisi almanız gerekmetedir. 

Ses Nedir?

Ses, canlıların işitme organları tarafından algılanabilen periyodik basınç değişimleridir. Fiziksel boyutta ses, katı sıvı veya gaz ortamlarda oluşan basit bir mekanik düzensizliktir. Bir maddedeki moleküllerin titreşmesi sonucunda oluşur. Ses bir enerji türüdür.

Canlılarda sesin oluşumu ise ciğerlerden gelen havanın gırtlaktaki ses tellerine çarparak meydana gelmesiyle oluşur. Ardından ağız, diş, dil, ağız boşluğu gibi artikülatör organlarla oluşan sese şekil verilerek dinleyicinin anlayacağı seslere, kelimelere ve cümlelere dönüşür.

Ses Bozukluğu Nedir?

Ses kalitesi, ses perdesi ve ses yüksekliği bir bireyin yaşı, cinsiyeti, kültürel arka planı veya coğrafi konumu için farklı olduğunda veya uygun olmadığında bir ses bozukluğu oluşur (Aronson ve Bless, 2009; Boone, McFarlane, Von Berg ve Zraik, 2010; Lee, Stemple, Glaze ve Kelchner, 2004).

Ses Bozuklukları Türleri Nelerdir?

Ses üretiminin üç alt sisteminden birinde (yani, RESPİRASYON, FONASYON VE REZONANS) veya sistemler arasındaki fizyolojik dengede bir rahatsızlık ses bozukluklarına neden olur. Bozukluklar organik, fonksiyonel ve/veya psikojenik nedenlerden kaynaklanır.

Organik nedenler aşağıdakileri içerir:

  • Yapısal

o Vokal kord anormallikleri (örneğin, vokal nodüller, ödem, glottal stenoz, tekrarlayan solunum papilloması, sarkopeni [yaşlanma ile ilişkili kas atrofisi))

o Larinks iltihabı (örn., krikoaritenoid veya krikotiroid, larenjit, laringofaringeal reflü artriti)

o Larinkse travma (örn. entübasyon, kimyasal maruziyet veya dış travma)

  • Nörolojik

o rekürren laringeal sinir felci addüktör / abdüktör spazmodik disfoni

o Parkinson hastalığı

o Multipl skleroz

İşlevsel nedenler aşağıdakileri içerir:

  • Fonotravma (ör. Bağırmak, çığlık atmak, aşırı boğaz temizleme)
  • Kas gerginliği disfonisi
  • Ventriküler fonasyon
  • Vokal yorgunluk (örn. Çaba veya aşırı kullanım nedeniyle)

 Psikojenik nedenler şunları içerir:

  • Kronik stres bozuklukları
  • Anksiyete
  • Depresyon

Bu organik, fonksiyonel ve psikojenik etkiler arasındaki tamamlayıcı ilişkiler, birçok ses bozukluğunun birden fazla etiyolojik faktör etkileri olmasını sağlar (Stemple, Roy ve Klaben, 2014; Verdolini, Rosen ve Branski, 2006).

Psikolojik stres faktörleri alışılmış, uyumsuz afoniye veya disfoniye yol açtığında ses kalitesini etkiler. Ortaya çıkan ses bozuklukları, psikojenik ses bozuklukları veya psikojenik dönüşüm afoni/disfoni olarak adlandırılır (Stemple, Glaze ve Klaben, 2010).

Bu faktörler arasındaki ilişkilerin tanınması ve hasta öyküsü, ses bozukluğunun olası nedenlerinin belirlenmesine yardımcı olur. Bazen belirgin bir neden tespit edilip tedavi edilse bile ses sorunu devam eder. Örneğin, üst solunum yolu enfeksiyonu disfoninin nedeni sayılır. Ancak  uygun olmayan telafi edici teknikler, enfeksiyon başarılı bir şekilde tedavi edildiğinde bile disfoninin devam etmesine neden olabilir.

Ses Bozukluklarının Görülme Sıklığı Nedir?

Cinsiyet

Prevalans erişkin kadınlarda yetişkin erkeklere göre daha yüksektir ve bildirilen oran 1.5: 1.0’dır. (Martins ve ark., 2015; Roy ve ark., 2005).

Çocuklarda ses bozuklukları erkeklerde kadınlara göre anlamlı olarak daha fazladır. (Carding, Roulstone, Northstone ve ALSPAC Study Team, 2006; Martins ve ark., 2015).

Yaş

Nüfus temelli çalışmalarda tahminlerin %4.8 ila % 29.1 arasında değiştiği, yaşlı erişkinlerde prevalansın daha yüksek olduğu bildirilmiştir (Cohen ve ark., 2012; Roy, Stemple, Merrill ve Thomas, 2007) (de Araújo Pernambuco, Espelt, Balata ve de Lima, 2014).

Pediatrik popülasyonda, bir ses bozukluğunun rapor edilen prevalansı % 1.4 ila% 6.0 arasında değişmektedir. (Black, Vahratian ve Hoffman, 2015; Carding ve ark., 2006; Duff, Proctor ve Yairi, 2004).

Meslek

Bir ses bozukluğu geliştirme riski en fazla gözüken meslek grupları arasında öğretmenler, imalat/fabrika işçileri, satış görevlileri ve şarkıcılar bulunmaktadır.  (Cohen ve diğerleri, 2012; Fritzell, 1996; Miller ve Verdolini, 1995; Thibeault, Merrill, Roy , Gray ve Smith, 2004; Williams, 2003).

Ses Bozukluklarının Belirtileri Nelerdir?

Disfoni (Ses kısıklığı), değişen ses kalitesi, ses perdesi, ses yüksekliği veya vokal çabası ile karakterizedir.

Disfoninin belirtileri ve semptomları şunları içerir:

  • pürüzlülük (anormal vokal kıvrım titreşiminin algılanması);
  • nefes alma (seste hava kaçışı algısı veya nefes darlığı);
  • gergin kalite (artan çaba algısı; aynı anda konuşma ve gergin veya sert);
  • beklenmeyen durak (çok yüksek, çok düşük, durak araları, durak aralığının azalması);
  • anormal ses yüksekliği / ses seviyesi (çok yüksek, çok düşük, azalmış ses mesafesi, kararsız ses);
  • anormal rezonans (hipernazal, hiponazal, cul de sac rezonans);
  • afoni (ses kaybı);
  • fonasyon araları;
  • asteni (zayıf ses);
  • boğuk ses

Ses Bozukluklarına Müdahale

Şikayeti olan tüm hastalar/danışanlar için hekimin muayenesi, dil ve konuşma terapisti tarafından ses değerlendirmesinden önce veya sonra yapılabilir.

Ses bozukluğundan şüphelenilen kişiler için hem standart hem de standart olmayan ölçekler kullanılarak kapsamlı bir değerlendirme yapılarak bireyin ihtiyacını uygun direkt ve indirekt yöntemlerle ses terapisi planı oluşturulur. Ses terapisi 6 ile 8 hafta arası sürmektedir.

 

Dil konuşma terapistimize başvurmak için tıklayınız.

Seans oluşturmak için buraya tıklayınız.

 

“Sesini değil, sözünü yükseltmeli insan. Çünkü gök gürültüleri değil, yağmurlardır yaprakları yaşatan.”

William Shakespeare

Call Now ButtonHemen Ara